Een huis van hout
In een rustige straat in Achel bouwden Ria en Manu een warme, compacte woning in massief hout. Een ontwerp van hun dochter met een uitgesproken karakter en een permanent vakantiegevoel.
De woning van Ria en Manu valt op door de sobere gevel in witte steen, gecombineerd met warme houten accenten. Binnen ontvouwt zich een lichte, open woning rond een patio, met zichtlijnen die telkens opnieuw verrassen. En dat allemaal in massief hout – het sprookje van de drie biggetjes, waarin het huisje van hout het moet afleggen tegen dat van steen, mag voorgoed naar het rijk der fabelen worden verwezen.
Het huis voelt tegelijk compact en ruim. Grote glaspartijen brengen licht diep naar binnen, terwijl de houten structuur een warme, tactiele sfeer creëert. “De grenen wanden vormen schilderijen op zich,” zegt Manu. “Die houten binnenafwerking geeft ons bovendien een permanent vakantiegevoel. Ik weet eigenlijk niet precies waar mijn liefde voor hout vandaan komt. Maar ik herinner me dat ik al van jongs af aan droomde van een compleet houten woning. En het moest massief hout zijn, houtskelet vind ik maar het halve werk.”
Van groot naar bewust kleiner
Manu en Ria brachten hun twee kinderen groot in een ruime villa met een grote siertuin. Maar dat huis werd veel te groot voor twee. Het onderhoud begon te wegen, net als de oppervlakte. Tegelijk groeide de wens om meer tijd door te brengen in hun tweede woning. Tien jaar lang twijfelde het koppel over de volgende stap, tot ze uiteindelijk de knoop doorhakten. “Onze kinderen hadden geen interesse in het ouderlijk huis. Dat maakte de beslissing makkelijker,” klinkt het. Maar in de typische stap naar een appartement hadden ze geen zin. “Als het echt niet anders kan, kunnen we nog altijd een traplift installeren,” zegt Manu.
De bouwplannen kregen concreet vorm toen hun dochter, een architecte, de stap zette naar een eigen kantoor. De nieuwe ouderlijke woning werd zo haar eerste soloproject. In maart 2021 vonden Manu en Ria een onbebouwd perceel van 7,5 are in een rustige straat. Toen ging het snel. “Tijdens de bezichtiging deden we een bod, en ’s avonds was de kogel door de kerk.”
Bouwen in massief hout
De keuze voor CLT – cross laminated timber of kruislaaghout – was geen toeval, zegt Manu. “We hadden ooit een documentaire gezien over een hoog gebouw in Londen dat volledig in hout was opgetrokken. Dat idee is blijven hangen.”
CLT vraagt een andere manier van denken dan traditionele bouw. “Alles moet vooraf vastliggen,” legt Ria uit. “Stopcontacten, elektrische en andere leidingen: die worden in de panelen gefreesd. Achteraf aanpassen is geen optie. Je moet dus heel doordacht te werk gaan en vooraf heel veel knopen doorhakken.”
De architecte werkte maar liefst vier verschillende voorontwerpen uit, waarvan dat met een patio meteen overtuigde. “Het meest energetisch vriendelijke gebouw is een saaie kubus,” zegt Manu. “Onze patio is nefast voor het S-peil, ondanks de driedubbele beglazing en de uitstekende isolatie. Die patio heeft ons zelfs een boete opgeleverd van 3.700 euro. Maar het is een hele leuke toevoeging die voor veel licht zorgt overal in huis en voor allerlei mooie zichtlijnen die je nooit beu wordt. Het is ’s avonds ook heel prettig als het licht uit de ramen op de patio valt.”
Het resultaat is een woning die tegelijk strak en warm aanvoelt. De houten structuur bleef zichtbaar, op de natte ruimtes en een aluminium wand in de keuken na. “We hebben er bewust voor gekozen om het hout te laten spreken,” zegt Manu. Ria lacht: “Manu zou zelfs in een blokhut kunnen leven, ik vond het belangrijk dat er ook andere materialen dan hout zijn gebruikt.”
Licht als leidraad
Licht was van bij het begin van het project een belangrijk aandachtspunt. De woning is opgevat als een reeks ruimtes die telkens contact maken met buiten: via de patio, via grote ramen naar de tuin, via strategische openingen. De hoge plafonds versterken het gevoel van ruimte, terwijl de indeling zorgt voor een logische circulatie zonder dat het huis té open aanvoelt.
“Veel licht en lucht, dat stond bovenaan ons wensenlijstje,” zegt Manu. “Privacy aan de straatkant, maar onbeperkt zicht op de tuin.” De patio speelt een sleutelrol in het ontwerp. Die brengt niet alleen veel licht binnen, maar zorgt ook voor een visueel rustpunt in de woning. “Zelfs de kerstboom krijgt er een plaats,” vertelt Ria.
Wonen rond de keuken
Het hart van de woning is de keuken en eetruimte, met directe toegang tot het overdekte terras. “Een super fijne, mooi ontworpen woonkeuken – helemaal uitgetekend door onze dochter,” zegt Ria. De opstelling is super efficiënt, met wasbak, oven, koelkast en inductievuur allemaal binnen handbereik en met lekker veel bergruimte.
Nog een opvallend element is de geïntegreerde zitbank aan het raam. “Die zitbank gebruik ik elke dag,” zegt Ria. “Het is zo’n plek waar je automatisch gaat zitten.”
De rest van de woning sluit hier naadloos op aan: een aparte zitkamer, een (nog af te werken) muziekkamer voor piano en cello, van de rest van het huis gescheiden door schuifdeuren in kathedraalglas die in de muur verdwijnen. Je kan de muziekruimte dus afsluiten, terwijl ze desgewenst ook helemaal open gaat.
Ook praktische dingen kregen een logische plaats. De wasruimte bevindt zich boven, dicht bij de slaapkamers. “Waarom eerst alles naar beneden dragen om te wassen, en daarna terug naar boven? Dat is toch absurd,” legt Ria uit.
Een kelder en een zolder ontbreken. “We hebben dus heel veel spullen weg moeten doen,” zegt Ria. “En weet je wat het vreemde is? Ik mis die helemaal niet. Waar ze geen afstand van wilden doen, zijn de prachtige art deco fauteuils van het Nederlandse Schuitema, die ondanks hun eerbiedwaardige leeftijd perfect standhouden in het hedendaagse ontwerp.
De materialisatie van de woning is bewust natuurlijk gehouden. Buiten zorgen padouk schrijnwerk en gebakken mergelstenen voor een warme uitstraling. Binnen lopen marmeren vloeren door van binnen naar buiten, wat de grens tussen beide doet vervagen.
Boven zorgen notenhouten vloeren en een dito trap voor continuïteit. Kasten en deuren sluiten daarop aan, vaak tot plafondhoogte.
Zelf coördineren
Om de kosten van de nieuwbouw enigszins onder controle te houden, nam het koppel een groot deel van de coördinatie zelf in handen. “Het prijsverschil met een totaalaanneming was aanzienlijk,” zegt Manu. “En we hadden tijd en zin om erin te vliegen.”
Het koppel legde zelf de zonnepanelen, werkte mee aan elektriciteit en inrichting, bouwde het tuinhuis op basis van een zelfbouwpakket. Maar het traject bleek intens. “Een zekere zelfoverschatting was ons niet vreemd,” geeft Manu toe. “We hadden al twee keer gebouwd, dus dachten dat het wel zou meevallen.” De realiteit was anders. “Sommige vaklui hebben ons zwaar teleurgesteld. Achteraf gezien hadden we meer tijd moeten steken in de selectie.”
Het advies is duidelijk: “Voor wie opnieuw bouwt op latere leeftijd: overweeg een totaalaanneming. Al is het maar om stress te vermijden.”
Technisch is de woning vooruitstrevend: ventilatie type D, vloerverwarming met warmtepomp, zonnepanelen en een uitstekende energieprestatie. “E-peil -4,” zegt Manu. “Dat zegt genoeg.”
Toch blijft het comfort het belangrijkste. “We voelen ons hier honderd procent goed,” zegt hij.
(foto’s: Karel Hemerijckx)
De les van Manu en Ria: kleiner en beter
Wat hebben Ria en Manu geleerd uit hun nieuwbouw? “Het kleiner gaan wonen heeft heel wat hoofdbrekens gekost, maar uiteindelijk is het een herademing gebleken. Wij waren vooral bang dat het huis te klein zou worden zonder zolder, kelder of garage. Uiteindelijk bleek het gewoon een ander concept en daar moesten we even aan wennen. Nu geeft het enkel nog genot en gemak.”
Infofiche
Type woning Nieuwbouw in CLT (massief hout)
Architect Yasmijn van Winkel – Memo Architectuur
Constructie Cross Laminated Timber (CLT)
Technieken Ventilatie type D, lucht-water warmtepomp, vloerverwarming, 17 zonnepanelen (6800 Wp)
Energie E-peil -4
Materialen Padouk buitenschrijnwerk, mergelsteen, marmer, notenhout
Oppervlakte 234 m² bruto, 170 m² netto
Vakmannen
Architect: Yasmijn van Winkel (Memo Architectuur) – www.memoarchitectuur.be
Interieurbouw (keuken & kasten): Atelier Welleman – www.atelierwelleman.be
Elektriciteit & Lichtadvies: ELGRO Elektro – www.elgro.be
Grondwerken, riolering & bestrating: Grondwerken Verbeek & Zoon
Buitenschrijnwerk: AD Schrijnwerkerij – www.ad-schrijnwerkerij.be
Parketvloeren: Soogen Ivo Parketvloeren – www.soogen.be
Schilderwerken: Kristof Schoofs – www.schilderwerken-kristof-schoofs.be